fbpx

Boeken: Brood én rozen voor iedereen (Lieven De Pril)

Verhalen als venster op de wereld. In deze blog geen samenvatting van een boek, maar enkele gedachten, één per hoofdstuk. 

image

 

De titel van dit boek inspireerde zich wie weet op een film van de sociaal bewogen (en neem dat maar letterlijk) regisseur Ken Loach, “Bread and roses” (2000). Hij is alleen nog explicieter: “Brood én rozen voor iedereen”.  Lieven De Pril, de auteur, zou je kunnen kennen van de monoloog “Leven in een krabbenmand” dat zich inspireerde op zijn relaas van een waar gebeurd verhaal: “Ik ben Iemand/Niemand”.

De toon van dit boek wordt gezet door het voorwoord van journaliste Phara de Aguirre:Van armoede heb je wel een beeld(je), een dakloze/bedelaar op straat maar dat het zo was, is een ontdekking, en een verrijking”. Eenzelfde redenering hoorden we nog niet zo lang geleden in de getuigenis van onze ATK-buddy Annick:

VEEL VERBORGEN ARMOEDE omdat mensen niet graag zeggen of tonen dat ze in armoede leven. We moeten op zoek gaan naar andere woorden, want wie wil zich nu vereenzelvigen met dat etiket van kansarmoede of nieuwe arme, of nog erger generatiearme…

GEVANGEN IN ARMOEDE  “Ik zit verstrikt in de draden van een spinnenweb: al mijn problemen hangen aan mekaar vast”, zegt Martine, die samen met de auteur vormingen geeft. Ze houden spiegelgesprekken over hun jeugd, school (scholen voor haar), gezondheid, woonst (woningen voor haar), opleidingskansen. Om uit te komen bij deze conclusie van Lieven:Tussen het leven van Martine en mijn leven gaapt een kloof. Van voor onze geboorte was er al een barst die nadien alsmaar groter werd. De school noch de hulpverlening kon die kloof dichten. Nochtans hebben we gelijkwaardige talenten.”  Ook dat was de conclusie van Annick, opgedaan in haar traject met haar buddy:

EEN KRINGLOOP VAN GEVOELIGHEDEN We hebben geen kansen en dat wordt ons verweten.”  Hoe reageer je op voortdurende afwijzing, onbegrip, stress, enz.? Met een gevoel van schaamte, een negatief zelfbeeld, moedeloosheid, een gevoel dat je verlamt ook nog.  Zo kom je als vanzelf bij die binnenkant van armoede. En ook hier is het woord ‘kringloop’ uit de titel essentieel.  En let op, een lijstje maken of een schema iseen goeie kapstok maar die laten we beter weer los wanneer we een concrete mens ontmoeten. Elk verhaal is immers anders gekleurd.”

OVER VOOROORDELEN Zij hebben hun keuzes, hun redeneringen, hun koopgedrag en wij staan daar tegenover met onze (halve) vooroordelen: waarom al die huisdieren, de flatscreen, de sigaretten, en last but not least zoveel kinderen? Dat we zelf ook aan compenserende reacties doen hoeft toch geen betoog. En gaan werken? Eén op vijf van mensen in armoede gaat werken, drie op vijf zijn ziek, gepensioneerd of invalide en dat overblijvend vijfde zou geactiveerd kunnen worden, mochten er voldoende jobs op maat zijn. Of zoals onze buddy Werner het laatst zei: Ik heb nog net mijn viering van 25 jaar meegemaakt en dan…

Ook op sociaal.net verscheen recent een artikel om hetbeeld van de inactieve steuntrekkerte doorbreken.

Herkenbaar vanuit onze opleiding, maar zo de kern van onze zaak: “Arm zijn is een fulltime job. Soms ben ik een hele dag in de weer om alle papieren en voorwaarden in orde te brengen voor de diensten waarmee ik in aanraking kom.” “Wil je ons beter begrijpen, zoek dan achter ons gedrag en onze woorden naar onze gevoelens, verlangens en verleden.”

TALENTEN EN KANSEN ZIEN Er wordt zo vaak gezegd dat we mensen nieuwe capaciteiten moeten aanleren, om hen nieuwe kansen te geven. Maar laten we ook zien wat er is. Creativiteit, echtheid, empathie, overlevingsvaardigheden, tot elke prijs hun kinderen het beste geven. Ik heb drie overtuigingen: ze zullen mij niet klein krijgen, ik wil niemand bewust kwetsen en ik zal er geraken. Zij voegt eraan toe: Ik kan iets verkrijgen waarvan men zegt dat het nooit zal lukken. Van draagkracht en veerkracht gesproken!

GOEDE HULPVERLENING De auteur ziet een evolutie in de samenleving waar hulpverlening meer en meer overheerst wordt door markt denken, management denken, consumentisme en individualisme. Dit leidt tot vooral bezig zijn met procedures en checklists, minder met de mens die tegenover je zit. “Maar gelukkig ontstaat er nu opnieuw een oproep voor meer mededogen, sociale rechtvaardigheid, empathie.”

ONTMOETEN ALS METHODE OM ARMOEDE TE BESTRIJDEN Er zijn enorme materiële problemen (zoals gezondheid, tanden!), gezonde voeding (fruit!), woonst (wachtlijsten!), onderwijs (rekeningen)…  en die moeten opgelost worden met de inbreng van de mens in armoede. Maar ook in dit hoofdstuk staan vooral medemenselijkheid en gelijkwaardigheid centraal. Elk mens verlangt, smacht naar erkenning, zinvol bestaan, gezien worden, meetellen…

Je moest eens weten hoeveel nood er is aan gewone menselijkheid. Vrijwilligers betekenen heel wat, vooral als ze zichzelf blijven, als mens en zich ervan bewust zijn dat ze in hun vrijwilligerswerk ook heel wat krijgen dat hun verlangens en noden invult. Er is vooral nood aan mensen die ons laten zien en voelen wie ze zijn en die de openheid hebben om ook ons die ruimte te geven (om ons te laten zien en voelen wie wij zijn). En natuurlijk maken we al eens fouten. Als we onze fouten inzien, kunnen we eruit leren. Zo groeien we samen, in gelijkwaardigheid.”

Om de armoedekloof te overbruggen, is het nodig dat zowel de mensen met als zonder armoede-ervaring een veranderingsproces doormaken. Dat lukt niet vanzelf.

Hoe sterk en definitief zeker ook onze buddytrajecten mensen uit die spiraal van armoede willen halen, ernaast en erboven staat onze ambitie om een veranderingsproces mee op gang te brengen, m.a.w. een maatschappelijke beweging die (kans)armoede wil wegwerken. Dat brengt ons bij

SAMEN TEGEN ARMOEDE Om armoede te stoppen moeten de structurele problemen die aan de grondslag ervan liggen aangepakt worden. De kwetsbare mensen noemen zelf eerst de woonproblemen, een inkomen dat van het leven meer dan overleven maakt en een onderwijs dat alle kinderen dezelfde kansen biedt. 

Beleidsmakers schieten in actie als een breed publiek gewonnen is voor verandering. Samen tegen Armoede (de campagne van Welzijnszorg) gaat dan ook over mensen overtuigen, over bondgenoten zoeken. Armoede en ongelijkheid bestrijden is immers een zaak van iedereen.

MEER GELIJKE KANSEN Campagnes tegen armoede gaan vaak over ‘iets doen voor een ander’. We vragen aan de middenklasse of ze hun goed hart willen laten spreken. Misschien moeten we het voor een stuk over een andere boeg gooien. Samen opkomen voor een gelijkere wereld. Omdat een gelijkere samenleving beter is voor iedereen, is het gemakkelijker om mensen daarvoor te mobiliseren dan voor armoedebestrijding.

TIJD VOOR EEN OMMEKEER Als conclusie kon er geen betere titel voor het laatste hoofdstuk gevonden zijn.

– Rudi Nuytemans, vrijwilliger ATK

Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op Linkdin
Share on whatsapp
Deel op Whatsapp

Gelukkig zijn er mensen zoals u

Naar een samenleving zonder kansarmoede

Met één klik. Tussen twee mensen.

Kansrijke en kansarme stadsgenoten met elkaar verbinden. Dat is de essentie van onze werking. Ze gaan samen op stap en worden vrienden, buddy’s. Vanuit die klik ontstaan er nieuwe kansen.

Las je deze verhalen al?

Corona maatregelen
We blijven bereikbaar

Volg ons verhaal in je mailbox!